བདེ་ཁང་བསོད་རྒྱལ་ལགས་ཀྱི་འགྱུར་གྱི་གནད་དོན་འགའ།

རཱ་ཧུ་ལ། ས་སྐྱ། ༡༩༣༧

དེ་རིང་ཁོང་གི་འགྱུར་ཞིག་ཀློག་པའི་ཚེ། དོན་དང་མ་འབྲེལ་བ་འགར་དོ་སྣང་བྱུང་སྟེ། མ་ཡིག་དང་བསྡུར་བ་ན། རྩོམ་ཕྱེད་ཙམ་ལ་འགྱུར་གྱི་གནད་མང་བོ་ཞིག་ལ་ཐུགས་མཉམ་མ་བཞག་པ་དང་། འགྱུར་ཉེས་གང་འཚམས་བྱུང་བ་མཐོང་།  འོག་ཏུ་དབྱིན་བོད་ཤན་སྦྱར་ཏེ་བཀོད་ཡོད་པས་གཟིགས་འཚལ།

 

A kṣaṇa, the Buddhist would say, the right and therefore auspicious moment. A year ago, I would not have chosen to talk about these matters in public. But now, the time seems to be ripe.

 

སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་པས་ཀ་ས་མ་ཞེས་དུས་ལ་འབབ་པའི་བཀྲ་ཤིས་ཞུ་ཞེས་ཟེར་སྲོལ་ཡོད། དེ་ཡང་ལོ་གཅིག་གི་སྔོན་དུ་ཁོ་བོ་ལྟ་བུས་འདི་ལྟ་བུའི་གྲོས་གཞི་ཞིག་མི་ཚོགས་ཀྱི་ཁྲོད་ཏུ་གླེང་མོལ་བྱེད་པའི་གོ་སྐབས་ཐོབ་བསམ་པ་སེམས་ལ་བསམས་མ་མྱོང་ཡང་། ད་ལྟ་ནི་དེ་མངོན་འགྱུར་བྱུང་བ་རེད།

 

 

Hui-li, in his biography of the famous Chinese pilgrim Hiuan-tsang, reports that the latter, when he left India in A.D. 644, brought 520 manuscripts with 657 different texts back to China from Nālandā.

 

ཧུའི་ལི་ཞེས་པའི་ཐང་ཟན་བླ་མའི་རྣམ་ཐར་ནང་དུ་ཁོང་སྤྱི་ལོ་༦༤༤ལོར་རྒྱ་གར་གྱི་ཡུལ་ནས་ཞལ་གྱེས་སྐབས་ན་ལེནྡྲ་དགོན་ནས་ལག་བྲིས་དཔེ་ཆ་གྲངས་༥༢༠དང་དེ་མིན་དཔེ་ཆ་མི་འདྲ་བ་གྲངས་༦༥༧ཙམ་བསྣམས་ནས་རྒྱ་ནག་ཏུ་ཕྱིར་ལོག་ཕེབས་ཚུལ་བཤད་ཡོད་དོ། །

 

….these texts had already been subjected to a terminological revision demanded by Khri-sroṅ lde-btsan in an edict of A.D. 795 that was renewed by his successor Khri-lde sroṅ-btsan alias Sad-na-legs in A.D. 814/815.

 

སྤྱི་ལོ་༧༩༥ལོའི་སྐབས་སུ་བཙན་པོ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་གྱི་དགོངས་པར་འཆར་ཡོད་ཀྱང་ཡོངས་སུ་ལག་བསྟར་མ་ཐུབ་པའི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ཐ་སྙད་མིང་ཚིག་ལ་སླར་ཡང་དག་ཐེར་ཞིག་མཛད་རྒྱུའི་ལས་གཞི་དེའི་མཇུག་ནི་ཁོང་གི་ཤུལ་འཛིན་པ་བཙན་པོ་ཁྲི་ལྡེ་སྲོང་བཙན་ནམ་སད་ན་ལེགས་ཀྱིས་སྤྱི་ལོ་༨༡༤-༨༡༥ལོའི་བར་སྐྱོངས་བར་མཛད་ཡོད་དོ། །

 

རབ་འབྱོར་ཟླ་བའི་ཕྱག་བྲིས། 

A good example is Vibhūticandra (later half of the 12^th cent. to second half of the 13^th cent. A.D.). Trained at the university of Vikramaśīla before its destruction and having fled to Jagaddala monastery in East-Bengal, he escaped from another Muslim invasion to Bihar and Bengal under Muhammad Khilji and in the 1190’s, together with his teacher Śākyaśrībhadra, went to Nepal, and in 1204 to Tibet.

 

དེ་ཡང་དེའི་སྐོར་གྱི་དཔེ་མཚོན་ཙམ་ཞིག་བརྗོད་ན། རྒྱ་གར་གྱི་མཁས་པ་རབ་འབྱོར་ཟླ་བས་(དུས་རབས་བཅུ་གཉིས་པའི་མཇུག་ཙམ་ནས་དུས་རབས་བཅུ་གསུམ་པའི་དུས་དཀྱིལ་བར་དུ)ནི་དཔེ་མཚོན་བཟང་པོ་ཞིག་རེད། ཁོང་གིས་རྒྱ་གར་གྱི་ཆོས་སྡེ་ཆེན་པོ་བི་ཀྲ་མ་ཤཱི་ལ་དགོན་དུ་སློབ་གཉེར་མཛད་པ་དང་དགོན་སྡེ་དེ་བཞིན་གཏོར་ཕམ་དུ་འགྲོ་སྐབས་སུ་ཤར་བན་ཁོག་ཡུལ་དུ་ཆགས་པའི་དགོན་ཛ་ག་དྷ་ལར་བྲོས་བྱོལ་དུ་ཕེབས། དེ་རྗེས་སུ་མུ་སི་ལིམ་དག་གི་པེ་ཧར་དང་བན་གོན་གཉིས་བཙན་བཟུང་བྱ་སྐབས་ཏེ་སྤྱི་ལོ་༡༩༩༠གཡས་གཡོན་དུ་ཁོང་གི་རྩ་བའི་བླ་མ་ཤཱཀྱ་དཔལ་བཟང་པོ་དང་མཉམ་དུ་བལ་ཡུལ་དུ་བྲོས་བྱོལ་དུ་ཕེབས་ཤིང་སྤྱི་ལོ་༡༢༠༤ལོར་བོད་དུ་ཡུལ་བྱོལ་དུ་ཕེབས།

 

Studies, education, and translations seem to have filled his life. But in his youth he also functioned as a scribe.

 

སློབ་གཉེར་དང་། སློབ་གསོ། ཡིག་བསྒྱུར་བཅས་ནི་ཧ་ལམ་གོང་དུ་གླེང་པའི་རྒྱ་གར་གྱི་པཎ་ཆེན་དེའི་སྐུ་གང་པོའི་ཕྱག་ལས་སུ་གྱུར་ཡོད་ནའང་། ཕྱིས་སུ་ཁོང་གི་མཁས་དབང་ཞིག་གི་བརྟུལ་བཞུགས་[ཞུགས]འཛིན་པར་མཛད།

 

In addition to becoming a centre of yogic practices such as trance running and the generation of inner heat, it was also a centre of translating and working with Sanskrit manuscripts.

 

སྔར་ཞྭ་ལུ་རི་ཕུག་འདི་བཞིན་འཕོ་བ་གྲོང་འཇུག་དང་དྲོད་རླུང་ལ་སོགས་རྣལ་འབྱོར་བའི་སྤྱོད་པ་ལ་འཇུག་པའི་ཆོས་ལ་ཉམས་ལེན་བྱ་སའི་ལྟེ་བ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་བ་མ་ཟད། ལེགས་སྦྱར་ཏ་ལའི་ལོ་མའི་དཔེ་ཆ་བོད་ཡིག་ཏུ་ཕབ་བསྒྱུར་བྱ་སའི་ལྟེ་གནས་ཤིག་ཏུའང་གྱུར་ཡོད།

 

 

The Pramāṇavārttikālaṅkāra manuscript was evidently not photographed by Rahula Sankrityayan at Sa-kya, but it is still preserved there. When I visited Sa-kya in 1999, I was shown, in all pathetic innocence, a manuscript said to have been written “in Sa-kya Paṇḍita’s own hand”. In fact, it was the very manuscript written by Vibhūticandra.

 

རྒྱ་གར་གྱི་མཁས་དབང་ར་ཧུ་ལ་ས་སྐྱར་ཡོད་པའི་སྐབས་སུ་ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་གྱི་རྒྱན་ཞེས་པའི་རྒྱ་དཔེ་དེ་གནས་དེར་ཉར་ཚགས་བྱས་ཡོད་ནའང་ཁོང་གིས་དེ་ལ་པར་སློག་བྱེད་ཐུབ་མི་འདུག ཁོ་བོ་སྤྱི་ལོ་༡༩༩༩ལོར་ས་སྐྱ་དགོན་དུ་བསྐྱོད་སྐབས་རྒྱ་དཔེ་དེ་ཁོ་བོར་སྟོན་པ་གནང་བྱུང་ལ་བཞད་གད་ཀྱི་ཡུལ་ལྟ་བུ་ཞིག་ནི་ཁོང་རྣམ་པས་དཔེ་ཆ་དེ་ནི་ས་སྐྱ་པཎྜི་ཏ་རང་གི་ཕྱག་བྲིས་བསྟར་མ་རེད་ཅེས་བརྗོད་པ་དེ་རེད། དོན་དངོས་ཐོག་རྒྱ་དཔེ་ནི་གོང་གསལ་རྒྱ་གར་གྱི་མཁས་པ་རབ་འབྱོར་ཟླ་བས་བརྩམས་པའི་དཔེ་ཆ་དེ་རེད་འདུག

 

 

བོད་འགྱུར་གྱི་ཁུངས།  

“བོད་ཀྱི་ཏ་ལའི་ལོ་མའི་དཔེ་ཆའི་འདས་དོན་དང་མ་འོངས་པའི་ཞིབ་འཇུག་བྱ་སྟངས་སྐོར་རགས་ཙམ་གླེང་བ། བདེ་ཁང་བསོད་རྒྱལ།” བོད་ཀྱི་ཏ་ལའི་ལོ་མའི་དཔེ་ཆ་ཞིབ་འཇུག བོད་ལྗོངས་བོད་ཡིག་དཔེ་རྙིང་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ༢༠༡༦། ཤ༧༩-༡༡༣། 

དཔྱད་གཞི།

དབྱིན་ཇིའི་མ་ཡིག  ཨིནྶཊ། སྛེན་ཁེ་ནར། ལོ་མའི་གཏམ་རྒྱུད། 

ལོ་མའི་གཏམ་རྒྱུད། ཟླ་བ་གཞོན་ནུའི་འགྱུར།
པར་ཁུངས། ཇེབིཨོཨརཨེས། ༡༩༣༧།

མེ་ལོང་མར་གསལ་བའི་གཏམ་དང་བརྗོད་པའི་ཐད་ཀྱི་བརྒལ་བརྟག

ལྷུག་པ་དང་འབྲེལ་ནས་གཏམ་དང་བརྗོད་པའི་སྐོར་བཤད་པ།

རྒྱ་འགྲེལ་རཏྣ་ཤྲཱི་ལས། ཇི་སྐད་དུ། “གང་ཞིག་གོང་དུ་སྙན་ངག་གི་ལུས་རྣམ་པ་གསུམ་བསྟན་ཏེ། ལྷུག་པ་དང་། ཚིགས་བཅད་དང་། འདྲེས་མ་ཞེས་པའོ། །དེ་ལ་ཚིགས་བཅད་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །ད་ནི་ལྷུག་པའི་སྐབས་བཟུང་སྟེ་སྨྲས་པ།^[1]”ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར།

 

ལྷུག་པའི་མཚན་ཉིད།

 

(དཔག་ཊིག །༡༦ན) གཉིས་པ་ལྷུག་པ་ལ་གཉིས་ལས་(དང་བོ)མཚན་ཉིད་ནི།

^༢༣ཀརྐང་བ་མེད་པའི་ཚིག་རྒྱུན་ནི། །^༢༣ཁལྷུག་པའོ་

རྐང་པ་མེད་པའི་ཚིག་རྒྱུན་ནི། ལྷུག་པའོ། རྐང་པར་མ་བཅད་པའི་ཚིག་སི་སོགས་དང་ཏི་སོགས་ཀྱི་མཐའ་ཅན་གྱི་རྒྱུན་ངག་ནི་ལྷུག་པ་སྟེ། སྔོན་གྱི་ལོ་ཙ་བ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་རྐྱང་པ་ཅེས[ཞེས]་པར་བསྒྱུར་རོ།། (གཉིས་པ)དབྱེ་བ་ལ་བཞི། དབྱེ་བ་མིང་གིས་མདོར་བསྟན། དངོས་པོའི་དབྱེ་བར་རྟོགས་པ་དགག །མིང་ཙམ་གྱི་དབྱེ་བར་བསྟན། དོན་གྱི་དབྱེ་བར་འཇོག་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་གཞན་དགག་པའོ། ། 

 

དང་བོ། དབྱེ་བ་མིང་གིས་མདོར་བསྟན་པ།

 

དང་པོ་(དབྱེ་བ་མིང་གིས་མདོར་བསྟན་པ)ནི།

་་་བརྗོད་པ་དག་དང་གཏམ། །^༢༣གཞེས་པ་དེ་ཡི་རབ་དབྱེ་གཉིས། ། 

བརྗོད་པ་དང་ནི་གཏམ། །ཞེས་པ་དེ་ཡི་རབ་དབྱེ་གཉིས། །དེ་ཡི་ནི་ལྷུག་པའིའོ། ངག་གི་དབང་ཕྱུག་ནི་ལོའི་སྒྲ་འདིར་ཡང་སྦྲེལ་བར་བྱའོ་འཆད་དོ། །^[2]

 

གཉིས་པ། དངོས་པོའི་དབྱེ་བར་རྟོགས་པ་དགག་པ།

 

གཉིས་པ་(དངོས་པོའི་དབྱེ་བར་རྟོགས་པ་དགག་པ)བྷཱ་མ་ཧའི་འདོད་པ་བཀོད་པ།

^༢༣ངདེ་ལ་འདྲེན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནི།༢༣།^༢༤ཀབརྗོད་པར་བྱ་བ་བརྗོད་པ་ལོ^[3]། །^༢༤ཁགཞན་ནི་འདྲེན་པའམ་གཞན་གྱིས་ཀྱང་། །

དེ་ལ་འདྲེན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནི།།བརྗོད་པར་བྱ་བ་བརྗོད་པ་ལོ།།གཞན་ནི་འདྲེན་པའམ་གཞན་གྱིས་ཀྱང་།།རང་གི་ཡོན་ཏན་བསྒྲགས་སྐྱོན་འདིར།།ཡང་དག་དོན་བསྔགས་ཕྱིར་ཡོད་མིན།། བརྗོད་པ་དང་གཏམ་དེ་དག་ལས་བརྗོད་པ་ནི་འདྲེན་པ་ཁོ་ནས་རང་གི་སྤྱོད་པ་རྗོད་ཀྱི་གཞན་གྱིས་མ་ཡིན་པ་སྟེ་སྨྲ་བ་པོ་ངེས་པའོ།། ལོའི་སྒྲ་ནི་གཞན་གྱི་འདོད་པར་གསལ་བར་བྱེད་པའོ། །བརྗོད་པ་ལས་གཞན་གཏམ་ནི་གཙོ་བོས་བརྗོད་པའམ་གཞན་དེའི་འཁོར་ལས་སོགས་པས་ཀྱང་སྨྲས་པའོ། །

མདོར་ན་སྐྱེ་བོ་ཡ་རབས་རྣམས་རང་གི་བསྟོད་པ་(༡༦ན)བྱེད་པ་མི་རིགས་སོ་^[4]ཞེ་ན།

^༢༤གརང་གི་ཡོན་ཏན་བསྒྲགས་སྐྱོན་འདིར། །^༢༤ངཡང་དག་དོན་བསྔགས་ཕྱིར་ཡོད་མིན།༢༤།

རང་གི་ཡོན་ཏན་རིགས་དང་བརྩོན་འགྲུས་ལ་སོགས་པ་སྐབས་ཀྱི་དབང་གིས་བསྒྲགས་པ་ནི་ཚུལ་འདིར་སྐྱོན་མིན་ཏེ། ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བའི་དོན་གྱི་རང་གི་སྤྱོད་པ་བསྔགས་ཀྱི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་བ[པ]འི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་སྨྲའོ།། དེ་མ་ངེས་པར་སྟོན་པ།

^༢༥ཀའོན་ཀྱང་ངེས་པ་མ་མཐོང་སྟེ། །^༢༥ཁདེར་ཡང་གཞན་གྱིས་བརྗོད་པའི་ཕྱིར། །

^༢༥གགཞན་གྱིས་བརྗོད་དམ་རང་གིས་ཞེས། །^༢༥ངདབྱེ་བའི་རྒྱུ་ནི་ཅི་འདྲ་ཞིག༢༥།

འོན་ཀྱང་ངེས་པ་མེད་མཐོང་ཏེ[སྟེ]།།དེར་ཡང་གཞན་གྱིས་བརྗོད་པའི་ཕྱིར།།གཞན་གྱི་[གྱིས]བརྗོད་དམ་རང་གིས་ཞེས།།དབྱེ་བའི་རྒྱུ་འདི་ཅི་ཞིག་འདྲ།། དེ་སྐད་ཟེར་མོད་ཀྱང་འདྲེན་པ་ཁོ་ནས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་བརྗོད་པའོ་ཞེས་པའི་ངེས་པ་མེད་པར་མཐོང་སྟེ། བརྗོད་པ་དེར་ཡང་འདྲེན་པ་ལས་གཞན་གྱིས་བརྗོད་པ་མཐོང་སྟེ། དགའ་བའི་སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལས་སོགས་པའི་བརྗོད་པར་འདྲེན་པའི་སྤྱོད་པ་གཞན་གྱིས་བརྗོད་བ[པ]་སྣང་བའི་ཕྱིར་དང་འདིར་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་སྙན་ངགས་མཁན་སྨྲ་བ་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།། ཡང་དེ་ལྟར་སྨྲ་བ་པོ་ངེས་སུ་ཆུག་ཡང[ཀྱང]་དེ་ཙམ་གྱིས་དེ་གཉིས་རིགས་ཐ་དད་དུ་མི་འགྲུབ་སྟེ།བརྗོད[རྗོད]་པ་པོ་གཞན་ཡིན་བ[པ]་གཏམ་དང་། བརྗོད[རྗོད]་པ་པོ་འདྲེན་པ་རང་ཉིད་ཡིན་བ[པ]་བརྗོད་བ[པ]་ཞེས་པ་དེ་དག་རིགས་ཐ་དད་དུ་དབྱེ་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་པ་ཅི་ཏེ[སྟེ]དེ་ལྟ་བུའི་ངེས་པ་མེད་པས་ན་གྱི་ན་ཡིན་པས་དེ་ནི་རིགས་ཐ་དད་ཀྱི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ནོ།། དེ་ཙམ་གྱིས་རིགས་ཐ་དད་ན་ཧ་ཅང་ཐལ་བས་ཀྱང་ངོ་།།

 

^༢༦ཀགལ་ཏེ་སྒོ་དང་གཞན་སྒོ་དང་། །^༢༦ཁདབུགས་མཚམས་བཅས་ཉིད་བརྗོད་པ་ཡི། །

^༢༦གཐ་དད་པ་ཡི་རྟགས་ཡིན་ན། །^༢༦ངཞར་གྱིས་གཏམ་རྣམས་དག་ལ་ཡང་།༢༦།

གལ་ཏེ་སྒོ་དང་གཞན་སྒོ་དང་།།ཡིད་བརྟན་ལྡན་ཉིད་བརྗོད་པ་ནི།།ཐ་དད་པ་ཡི་རྟགས་ཡིན་ན།།སྒོ་དང་གཞན་སྒོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིགས་བཅད་འབྱུང་གྱུར[འགྱུར]་གྱི་དོན་གསལ་བར་བྱེད་(༡༦བ)པ་དག་ཡོད་པ་དང་། ཡིད་བརྟན་དང་ལྡན་བ[པ]་ཉིད་ཏེ[དེ]་དེ་གསུམ་ནི་བརྗོད་པ་གཏམ་ལས་ཐ་དད་པའི་རྟག[རྟགས]ཡིན་ཏེ།བརྗོད་པ་ལ་ཡོད་ཅིང་གཏམ་ལ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་^[5]ཞེས[ཞེ]་ན།

^༢༧ཀའཕགས་པ་སོགས་བཞིན་སྒོ་དང་ནི།།^༢༧ཁགཞན་གྱི་སྒོ་དག་ཅིས་མི་འཇུག །

^༢༧གལམྦྷ་སོགས་སམ་ཨཱ་ཤྭཱ་སའི།།^༢༧ངདབྱེ་བ་མཐོང་ཡང་དེ་ལས་ཅི།༢༧།

ཞར་གྱིས་གཏམ་རྣམས་དག་ལ་ཡང་།།འཕགས་པ་སོགས་བཞིན་སྒོ་དང་ནི།།གཞན་གྱི་སྒོ་དག་ཅིས་མི་འཇུག །སྤྱིར་ལྷུག་པའི་སྙན་ངགས་ལའང་ཚིགས་བཅད་ཞར་གྱིས་འཇུག་པ་ཡོད་པས།སྐབས་དོན་དུ་བྱས་ཀྱང་ཞར་གྱིས་གཏམ་ལ་ཡང་ཐ་དད་ཀྱི་རྟགས་སུ་འདོད་པའི་སྒོ་དང་གཞན་སྒོ་དག་འཇུག་པ་ཉིད་ཏེ[དེ]། འཕགས་པ་དང་རྗེས་སུ་བསྔགས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚིགས་བཅད་འཇུག་པ་བཞིན་དུ་འཇུག་པ་ཁོ་ན་ཏེ[སྟེ]་གསུམ་ཀའང་ཚིགས་བཅད་དུ་ཁྱད་པར་མེད་པས་སོ།། བརྗོད་པ་ལའང་དེ་དག་ཞར་གྱིས་འཇུག་གི་སྐབས་དོན་དུ་མ་ཡིན་ཏེ། ལྷུག་པ་སྐབས་སུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ།། འོ་ན་ཨཱ་ཤྭཱ་ས་སྟེ་ཡིད་བརྟན་ལྡན་བ[པ]་ནི་ཐ་དད་ཀྱི་རྟགས་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།  ལམ་བྷ་སོགས་པའམ་ཡིད་རྟོན་པའི་དབྱེ་བ་མཐོང་མོད་དེ་ལས་ཅི།  ལམ་བྷ་ནི་གཞོན་ནུ་མ་ལ་སོགས་པ་རྙེད་པའོ།།སོགས་པས་ཚིག་དང་ངལ་གསོ་བ་དང་མ་ཚོགས་པ་ལ་སོགས་པ་བསྡུའོ།། དེ་དང་ཡིད་རྟོན་ཅན་ཡང་རྗོད[བརྗོད]་པ་གཏམ་ལས་ཐ་དད་དུ་བྱེད་པ་པོ་མ་ཡིན་ཏེ་གཏམ་ལའང་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ།།ཡང་ན་ལམ་བྷ་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བ་ཡོད་དུ་ཆུག་མོད། དེ་ལས་ཅི་སྟེ་ཐ་སྙད་ཐ་དད་པ་ཙམ་ལས་དེ་དག་རིགས་ཐ་དད་དུ་མི་འགྲུབ་བོ། ། 

 

གསུམ་པ། མིང་ཙམ་གྱི་དབྱེ་བར་བསྟན་པ།

 

གསུམ་པ་(མིང་ཙམ་གྱི་དབྱེ་བར་བསྟན་པ)ནི་དེ་གཉིས་རིགས་ཐ་མི་དད་པ་དེ་(༡༧ན)

^༢༨ཀདེ་ཕྱིར་གཏམ་དང་བརྗོད་པ་ཞེས། །^༢༨ཁམིང་གཉིས་དག་གིས་རིགས་གཅིག་མཚོན། །

དེའི་ཕྱིར་གཏམ་དང་བརྗོད་པ་ཞེས།།མིང་གཉིས་དག་གིས་རིགས་གཅིག་མཚན།།ལྷུག་པའི་རིགས་གཅིག་གོ། འོ་ན་ལྷུག་པའི་དབྱེ་བ་གཞན་ཡང་མཐོང་ན་དེ་རྣམས་འདིར་མ་བཤད་པ་ཅི་ཞེས[ཞེ]་ན། 

^༢༨གལྷག་མ་བརྗོད་པའི་རིགས་རྣམས་ཀྱང་། །^༢༨ངའདི་ཉིད་ནང་དུ་འདུས་པར་བཤད།༢༨།

ལྷག་མ་བརྗོད་པའི་རིགས་རྣམས་ཀྱང་།།འདི་ཉིད་ནང་དུ་འདུས་པར་འགྱུར།།གཏམ་དང་བརྗོད་པ་ཞེས་པ་འདི་དག་ཉིད་ཀྱི་ནང་དུ་འདུས་པས་ན་དེ་རྣམས་ལོགས་པར་མ་བཤད་དོ། །

 

བཞི་བ། དོན་གྱི་དབྱེ་བར་འཇོག་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་གཞན་དགག་པ།

 

བཞི་པ་(དོན་གྱི་དབྱེ་བར་འཇོག་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་གཞན་དགག་པ)ནི་བྷཱ་མ་ཧ་ན་རེ་བརྗོད་པ་ནི་བུ་མོ་འཕྲོག་མ[པ]་དང་གཡུལ་དང་མ་ཚོགས་པ་དང་དར་བ་རྣམས་དང་ལྡན་ཅིང་གཏམ་ནི་དེ་ལྟ་མིན་པས་དེ་གཉིས་ཐ་དད་དོ་^[6]ཞེས[ཞེ]་ན།

                                                                                                                                                                                                                                    ^༢༩ཀབུ་མོ་འཕྲོག་དང་གཡུལ་དང་ནི། །^༢༩ཁབསླུ་བ་དར་བ་ལ་སོགས་པ། །

^༢༩གསརྒས་བཅིངས་པ་མཚུངས་པ་ཉིད། །^༢༩ངདེ་དག་ཁྱད་བྱེད་ཡོན་ཏན་མིན།༢༩།

བུ་མོ་འཕྲོག་དང་གཡུལ་དང་ནི། །མ་ཚོགས་དར་བ་ལ་སོགས་པ། །སརྒས་བཅིངས་པ་མཚུངས་པ་ཉིད། །བུ་མོ་འཕྲོག་པ་སྔོན་དུ་བའི་གཡུལ་ཞེས་པར་གྱིས་ཚིག་ཕྱིས་པའི་ཚིག་སྡུད་ཏེ[དེ]་གཡུལ་དགོངས་པ་མ་ཡིན་ནི་ཞེས་ངག་གི་དབང་ཕྱུག་འཆད་ལ། རྒྱ་ཆེ[ཆེར]་འགྲེལ་དུ་ནི་དེའི་རྒྱུ་མཚན་དུའམ་གཞན་གྱི་རྒྱུ་ཅན་གྱིའང་གཡུལ་ཞེས་འཆད་དོ། ། མ་ཚོགས་པ་ནི་བཤད་ཟིན་ཏོ། ། སོགས་པའི་སྒྲས་གྲོས་དང་ཕོ་ཉ་དང་དགའ་བའི་དགའ་སྟོན་ལས་སོགས་པ་གཟུང་། དར་བ་ནི་དགྲ་ཆོམས་པ་ལ་སོགས་པའོ།།ཡོན་ཏན་དེ་རྣམས་ཀྱང་གཏམས[གཏམ]་ལས་རྗོད[བརྗོད]་པ་ཁྱད་པར་སྟེ[ཏེ]་ཐ་དད་དུ་བྱེད་པ་མིན་ཏེ།སརྒས་བཅིངས་པའི་སྙན་ངགས་ཆེན་པོ་ལའང་འདྲ་བར་འདོད་པས་གཏམས[གཏམ]་ལའང་སྐབས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་འཇུག་པ་དགག་དུ[ཏུ]མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་བྷཱ་མ་ཧ་ན་རེ་སྙན་ངགས་མཁན་གྱི་དགོངས་པས་བྱས་པའི་རྟགས་ཅུང་ཟད་པ་བརྗོད་པ་ཡིན་ལ་དེ་ལས་གཞན་(༡༧བ)གཏམ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲའོ། ། དེ་ཡང་མི་འཐད་དེ། 

 

^༣༠ཀསྙན་དངགས་མཁན་གྱིས་བསམ་བྱས་རྟགས། །^༣༠ཁགཞན་དུ་ཡང་ནི་སྐྱོན་མི་འགྱུར། །

 

སྙན་ངགས་མཁན་གྱི[གྱིས]བསམ་བྱས་རྟགས།།གཞན་དུ་ཡང་ནི་སྐྱོན་མི་འགྱུར།།དེ་འདྲ་དེ་ནི་བརྗོད་པ་ལས་གཞན་གཏམ་དང་ས་རྒ་ཡིས་བཅིངས་པ་ལ་སོགས་པ་ལའང་སྐྱོན་མིན་ནོ། ། དེ་དོན་གཞན་བཀོད་པའི་རྒྱན་གྱིས་སྒྲུབ་པ་ནི། 

 

^༣༠གའདོད་དོན་གྲུབ་ལ་སྒོ་རུ་ནི། །^༣༠ངམཁས་པ་རྣམས་ལ་ཅིས་མི་འགྱུར།༣༠།

 

འདོད་དོན་གྲུབ་ལ་སྒོ་རུ་ནི།།མཁས་པ་རྣམས་ལ་ཅི[ཅིས]་མི་འགྱུར།།སྒོ་ནི་ཐབས་སོ།།མཁས་པ་ནི་བློ་གྲོས་བཟང་པོ་ཅན་ནི།།ཅི་[ཅིས]མི་འགྱུར་ཏེ་ཐབས་མཁས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ལས་ཐམས་ཅད་འདོད་དོན་གྲུབ་པའི་ཐམས་ཅད[ཐབས]་སུ་འགྱུར་བ་ནི། སྙན་ངགས་མཁན་ལ་ཅི་ཡང་རྒྱན།།མཁས་པས་བཤད་ན་ཅི་ཡང་བདེན།།ལྟོ་འདུན་ཅན་ལ་ཅི་ཡང་ཟས།།འདོད་ཆེན་ཅན་ལ་ཅི་ཡང་ནོར།། ཞེས་འདོན་པ་ལྟར་རོ། ། 

 

མཐའ་སྡོམ།

 

དེ་ལྟར། སློབ་དཔོན་དབྱུག་པ་ཅན་གྱིས་ལྷུག་པའི་དབྱེ་བ་བཤད་པའི་སྐབས། དེའི་དབྱེ་བ་མིང་གིས་མདོར་བསྟན། དབྱེ་བ་དེ་དངོས་པོའི་དབྱེ་བར་རྟོགས་པ་དགག། མིང་ཙམ་གྱི་དབྱེ་བར་བསྟན། དེ་ཉིད་དོན་གྱི་དབྱེ་བར་འཇོག་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་གཞན་དགག་པ་བཅས་རྣམ་པ་བཞིའི་སྒོ་ནས་གསལ་བར་མཛད་པ་སྟེ། ལྷུག་པའི་དབྱེ་བ་མདོར་བསྟན་པའི་སྐབས་སུ། བརྗོད་པ་དང་གཏམ་ཞེས་པ་ནི་དེ་(ལྷུག་པ)ཡི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་གཉིས་སོ། །ཞེས་བསྟན་པ་དང་།  དབྱེ་བ་དེ་ཉིད་དབྱེ་བ་དངོས་སུ་རྟོགས་པའི་སྔོན་གྱི་སློབ་དཔོན་དག་ལས་གཙོ་བོར་བྷཱ་མ་ཧའི་(རྒྱ་འགྲེལ་ཕལ་མོ་ཆེར་སྔོན་གྱི་སློབ་དཔོན་དག་ཅེས་པ་ཙམ་མི་གསལ་ནའང་། རཏྣཤྲཱིའི་འགྲེལ་བར་བྷཱ་མ་ཧའི་མཚན་དངོས་སུ་འདོན)གཞུང་ལ་སོགས་པ་བཀོད་ཅིང་དགག་པ་སྟེ། དེ་ལ་བྷཱ་མ་ཧས་འདྲེན་པ་ཉིད་ཀྱིས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་སྨྲ་བ་བརྗོད་པར་བཤད་པ་དང་། གཞན་གཏམ་ནི་འདྲེན་པའམ་ཡང་ན་གཞན་དེའི་འཁོར་སོགས་ཀྱིས་ཀྱང་བརྗོད་པར་བྱ་བ་སྨྲ་བར་བཤད་པ་སྟེ།  དེ་ནི་སྨྲ་བ་བོ་ངེས་མ་ངེས་ཀྱི་ཆ་བཤད་པའོ།། བྷཱ་མ་ཧ་ལྟར་ན། བརྗོད་པ་ནི་སྨྲ་བ་བོ་ངེས་པ་སྟེ། འདྲེན་པ་ཉིད་ཀྱིས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་སྨྲ་བ་དང་། གཏམ་ནི་འདྲེན་པ་དང་ཡང་ན་འཁོར་སོགས་ཀྱང་བརྗོད་པར་བྱ་བ་སྨྲ་བས་སྨྲ་བ་བོ་འདྲེན་པ་ཡིན་པའི་ངེས་པ་མེད་པར་བཤད་དོ་ཞེས་གཞན་ལུགས་བཀོད་པའོ། ། དེ་ལ་བྷཱ་མ་ཧ་ན་རེ། རིགས་བཙུན་པ་ཡི་སྐྱེ་བོ་ཡིས། །རང་གི་ཡོན་ཏན་ཇི་ལྟར་སྒྲོགས། །ཞེས་སྐྱེ་བོ་ཡ་རབས་རྣམས་རང་གིས་རང་བསྟོད་པ་དེ་ནི་མི་རིགས་སོ་ཞེས་ཟེར་བ་ལ། སློབ་དཔོན་དབྱུག་པ་ཅན་གྱིས། རང་གི་གདུང་གི་ཡོན་ཏན་དང་། བརྩོན་འགྲུས་ལ་སོགས་པ་སྐབས་ཀྱི་དབང་གིས་བསྒྲགས་པ་སྐབས་འདིར་སྐྱོན་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བའི་དོན་གྱི་རང་གི་སྤྱོད་པ་བརྗོད་ཀྱི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ལན་ལྡོན་པའོ། ། 

དེ་ཙམ་དུ་མ་ཟད། གོང་དུ་སྔོན་གྱི་སློབ་དཔོན་བྷཱ་མ་ཧ་སོགས་ཁྱོད་ཅག་གིས་བརྗོད་པ་ནི་འདྲེན་པ་ཉིད་ཀྱིས་བརྗོད་པར་སྨྲས་མོད་ཀྱང་། དེ་ལ་ངེས་པ་མ་མཐོང་སྟེ། བརྗོད་པ་ཉིད་ལ་ཡང་གཞན་གྱིས་བརྗོད་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དཔེར་ན། ཧརྵ་ཙ་རི་ཏ་(हर्षचरित)དགའ་བའི་སྤྱོད་པ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུར་འདྲེན་པའི་སྤྱོད་པ་གཞན་གྱིས་སྨྲ་བ་ཡོད་དེ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་སྨྲ་བ་བོ་སྙན་དངགས་མཁན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ཞེས་ལན་ལྡོན་པའོ། ། དེ་ལ་བྷཱ་མ་ཧ་ན་རེ། བརྗོད་པ་ལ། ཁ་སྒོ་དང་གཞན་སྒོ་ཡིས་དུས་དུས་སུ་འབྱུང་འགྱུར་གྱི་དོན་ཡང་སྟོན་པ་དང་། འོག་ཏུ་“ཁ་སྒོ་གཞན་སྒོ་མི་ལྡན་ཞིང་། །དབུགས་དབྱུང་ཅན་ནི་མ་ཡིན་ཡང་། །ལེགས་སྦྱར་དེ་མིན་གཏམ་དུ་འདོད། །”ཅེས་པ་ལས། དབུགས་དབྱུང་ཅན་ནི་བརྗོད་པ་ལ་ཡོད་པ་སྟོན་པ་ལ། དབྱུག་པ་ཅན་སྨྲས་པ། སྒོ་དང་གཞན་སྒོ་དང་། ཡིད་བརྟན་ལྡན་པ་^[7](དབུགས་མཚམས་བཅས་པའམ་དབུགས་དབྱུང་ཅན)ལ་སོགས་པ་བརྗོད་པ་ནི་བརྗོད་པ་ནི་གཏམ་ལས་ཁྱད་འབྱེད་བྱེད་ཀྱི་རྟགས་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་སྐབས་ཀྱིས་གཏམ་ལའང་ཁྱོད་ཀྱིས་ཐ་དད་ཀྱི་རྟགས་སུ་འདོད་པའི་སྒོ་དང་གཞན་སྒོ་དག་འཇུག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། བརྗོད་པའི་ཁྱད་འབྱེད་ཀྱི་རྟགས་ཡིན་པ་མ་ཁྱབ་བོ་ཞེས་སོ། ། 

དེ་ཡང་ཡིན་ཏེ། འཕགས་པ་དང་སྒོ་དང་གཞན་སྒོ་ལ་སོགས་པའི་སྡེབ་སྦྱོར་གྱིས་བཅིངས་པ་བརྗོད་པ་ལ་འཇུག་པ་བཞིན་དུ་སྒོ་དང་གཞན་སྒོ་ལ་སོགས་པ་གཏམ་ལ་འཇུག་པ་མཐོང་བ་སྟེ། གཏམ་གྱི་བར་བར་དག་ཏུ་ཚིགས་བཅད་འབྱུང་ཞིང་། དེ་དག་ལ་སྡེབ་སྦྱོར་དེ་དག་གིས་བཅིངས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པའོ། ། ཡང་། དབུགས་མཚམས་ལ་ལམ་བྷ་ཀ་(लम्भक)ལྟ་བུ་དང་། ཨཱ་ཤྭཱ་ས་(आश्वास)ལ་སོགས་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་དབྱེ་བ་མཐོང་ཡང་(ཞེས་པ་འདིར་དཔག་ཊིག་ཏུ་“ལཾ་བྷ་ནི་གཞོན་ནུ་མ་ལས་སོགས་པ་རྙེད་པའོ། །སོགས་པས་ཚིག་དང་ངལ་གསོ་བ་དང་མ་ཚོགས་པ་ལ་སོགས་པ་བསྡུའོ། །(དཔང་ཊིཀ།ཤ༡༧ན༤)གསུང་ཡང་། འདིར་ལམ་བྷ་ཀ་ནི་ལེའུ་མཚམས་སུ་འབྱུང་བའི་ཆེད་སྤྱོད་ཀྱི་མིང་ཡིན་པ་ལས། ལབྡྷ་ཐོབ་པ་དང་རྙེད་པའི་དོན་མིན།”) དེ་ལྟ་བུ་ཡང་གཏམ་ལ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། དབྱུག་པ་ཅན་གྱིས་དེ་དག་གཏམ་དང་བརྗོད་པའི་ཁྱད་འབྱེད་ཀྱི་ཆོས་སུ་མི་འདོད་ཅིང་། མདོར་ན། གཏམ་དང་བརྗོད་པ་གཉིས་སྨྲ་བ་བོའི་དབང་གིས་ཁྱད་པར་ཡོད་པ་མི་འགྲུབ་པ་དང་། དེ་བཞིན་འཕགས་པ་དང་། སྒོ་དང་ཁ་སྒོ་སོགས་སྡེབ་སྦྱོར་གྱི་དབང་གིས་དང་། ཡང་ལམ་བྷ་ཀ་དང་ཨཱ་ཤྭཱ་ས་ལ་སོགས་པའི་ལེའུ་མཚམས་ཀྱི་བརྡ་ཁྱད་སོགས་ཀྱིས་དབྱེ་བ་འཁོར་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་དག་གཏམ་དང་བརྗོད་པ་གཉིས་ཀ་ལ་ཁྱད་མེད་དུ་འབྱུང་ཞིང་། གཏམ་དང་བརྗོད་པ་གཉིས་ཀ་དོན་གཅིག་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་སློབ་དཔོན་དབྱུག་པ་ཅན་གྱིས་རང་ལུགས་བཞག་པའོ། །

 

འདིར་གཞུང་རྐང་དཔང་ཊཱིཀ་ཇི་བཞིན་བཀོད། དཎྜིའི་རྗེས་ཀྱི་སློབ་དཔོན་དཔེར་ན་དུས་རབས་བཅུ་བར་བྱོན་པའི་རུ་དྲ་ཊ་དྲག་པོ་དང་། དེ་དང་དུས་མཉམ་པའི་ཨཱནནྡ་བརྡྷན་ཀུན་དགའ་འཕེལ། དུས་རབས་བཅུ་གཉིས་པར་བྱོན་པའི་བྷོ་ཛ་ཟས་དང་། དུས་རབས་བཅོ་ལྔ་བར་བྱོན་པའི་བིཤྭནཱཐ་སྣ་ཚོགས་མགོན་པོ་སོགས་ཀྱིས་ཀྱང་གཏམ་དང་བརྗོད་པའི་ཐད་དགོངས་ཚུལ་མི་མཐུན་པ་བཏོན་ཡོད་ཀྱང་། སྐབས་དོན་མེ་ལོང་མ་རང་དང་འབྲེལ་བས་དེ་དག་སྐབས་གཞན་དུ་བཤད་པར་འདོད་དོ། །

 

བཀྲ་ཤིས།

མཆན།

---

[1] རཏྣ་ཤྲཱིའི་རྒྱ་འགྲེལ། (དབྱུག་པ་ཅན་དང་རཏྣ་ཤྲཱི་ཛྙཱན སརིཏ་པར་མ) ༢༠༡༨། ཤ༡༨། རཏྣ་ཤྲཱི་རྒྱ་འགྲེལ་གྱི་མཛད་བྱང་དུ། “རྒྱལ་བོ་རཱ་ཛྱ་པཱ་ལའི་སྲིད་ལོ་༢༣པར་ཊཱི་ཀཱ་མཛད་”ཅེས་གསལ་བས། ལོ་དེ་ནི་སྤྱི་ལོ་༩༨༣ཡིན་སྣང་། དེ་ལྟ་བུའི་མིང་ཅན་གྱི་རྒྱལ་བོ་ཞིག་པཱ་ལའི་རྒྱལ་བརྒྱུད་ཁྲོད་མེད་ཀྱང་། པྲ་ཏི་ཧ་རའི་རྒྱལ་བརྒྱུད་ཁྲོད་རཱ་ཛ་པཱ་ལ་ཞེས་པ་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་ཡིན་པར་སྣང་སྟེ། པྲ་ཏི་ཧ་རའི་རྒྱལ་བརྒྱུད་ཀྱིས་ཀྱང་མ་ག་དྷཱའི་ཕྱོགས་ལ་དུས་ཐུང་རིང་དབང་སྒྱུར་བྱས་ཡོད་པར་བཤད་པས། དེའི་སྐབས་ཡིན་པར་སྣང་། དེ་ནི་པཱ་ལའི་རྒྱལ་བརྒྱུད་ཁྲོད་མ་ཧི་པཱ་ལ་དང་བོ་དང་རགས་ཙམ་དུས་མཉམ། དེ་ལ་གཏམ་རྒྱུད་གསེར་ཐང་དུའང་། “འདས་རྗེས་ཀྱི་ལོ་སྟོང་དང་སུམ་བརྒྱ་ཙམ་ནས་བཟུང་ལོ་ཉིས་བརྒྱ་ལྷག་པའི་རིང་རྒྱ་གར་དུ་གྲགས་པ་ཅན་གྱི་རྒྱལ་ཁབ་གསུམ་བྱུང་ཞིང་། དེ་ཡང་ལྷོ་ལམ་དུ་རཥ྄ཧྲཀུཊ་[རཱཥྚྲཀུཊ]དང། ནུབ་ཕྱོགས་སུ་གུཛརཥྚ[གུ་ཛ་རཱ་ཐ]། ཡུལ་དབུས་སུ་པཱ་ལ་པའི་[པཱ་ལའི]རྒྱལ་པོ་རྣམས་དབང་བྱེད་པ་ལ་རྒྱལ་པོ་གསུམ་པོ་དག་རྟག་ཏུ་ཕན་ཚུན་འཐབ་རྩོད་བྱེད་ཅིང་དུས་འདས་པར་བྱས། ཆ་ལུ་ཀ[ཙཱལུཀྱ]འི་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་མཇུག་ཏུ་རཥཀུཏ་[རཥྚྲཀུཊ]རྣམས་ཀྱིས་འདས་རྗེས་ཀྱི་ལོ་ཆིག་སྟོང་ཉིས་བརྒྱ་གོ་བདུན་པ་ནས་ལྷོ་ཕྱོགས་ལམ་ལ་དབང་བསྒྱུར།” ཞེས་འབྱུང་བ་ལྟར། རྒྱལ་རབས་དེ་གསུམ་ལས། གུ་ཛ་ར་ཐའི་ཕྱོགས་ཀྱི་པྲ་ཏི་ཧ་རའི་རྒྱལ་རབས་ཁྲོད་འབྱུང་བའི་རཱ་ཛ་པཱ་ལ་ཡིན་ནམ་སྙམ།

[2] སློབ་དཔོན་ངག་གི་དབང་ཕྱུག་གྲགས་པས་ནི། འོག་ཏུ་འབྱུང་བའི་ལོའི་སྒྲ་འདིར་ཡང་སྦྲེལ་ཏེ་མིང་ཙམ་གྱིས་དབྱེ་བ་འདི་ཡང་གཞན་གྱི་འདོད་པར་བཞག་ནས། དཎྜིའི་རང་བཞེད་ལ་མིང་གི་དབྱེ་བ་ཙམ་དེ་ཡང་མི་འདོད་པའི་ལུགས་སུ་བཀྲལ། (ཁམས་འགྲེལ། ཤ༦༨) དེ་ཡང་། དབྱུག་པ་ཅན་གྱིས་མིང་གཉིས་དག་གིས་རིགས་གཅིག་མཚོན། ཞེས་གཏམ་དང་བརྗོད་པ་ཞེས་པའི་མིང་གཉིས་སྤྱོད་པ་ཙམ་མ་གཏོགས་རིགས་གཅིག་ཡིན་པར་བཞེད་པ་ལྟར་རོ། །

[3] ལོའི་སྒྲ་ནི་གཞན་གྱི་འདོད་པར་གསལ་བར་བྱེད་པའོ། །(དཔང་ཊིཀཤ༡༦ན༥)ཞེས་དང་། ལོའི་སྒྲ་ནི་གཞན་གྱི་འདོད་པར་གསལ་བར་བྱེད་པའོ། །(ཁམས་འགྲེལ།ཤ༦༩) ཞེས་པ་ལྟར་དང་། དེ་བཞིན་ཁ་རྒྱུན་ལ། ལོ་གྲག་ཟེར་གསུམ་མ་རངས་པའི་ཚིག་ཅེས་པའི་དོན་ཡང་། མདོར་ན་རང་གིས་མི་འདོད་པ་དང་རང་ཉིད་མི་འཐད་པ་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། །ལེགས་སྦྱར་ལ་ཀིལ་(किल)ཞེས་འབྱུང་ལ། དེ་ནི་གཞུང་དག་ཏུ་གཞན་གྱི་འདོད་པ་བརྗོད་པ་དང་། གཞན་གྱི་འདོད་པ་ཡིན་པ་གསལ་བའི་ཆེད་དུ་སྤྱོད་པའི་ཆེད་སྤྱོད་ཀྱི་ཐ་སྙད་ཅིག་གོ།

[4] དེ་ལ་བྷཱ་མ་ཧས། སྙན་ངག་རྒྱན་དུ། “དེ་ལ་འདྲེན་པས་རང་ཉིད་ཀྱི། །སྤྱོད་ཚུལ་བྱུང་བ་རྗོད་བྱེད་ཅིང། །༡།༢༦^ཀཁ”ཞེས་དང་། ཡང་། “རིགས་བཙུན་པ་ཡི་སྐྱེ་བོ་ཡིས། །རང་གི་ཡོན་ཏན་ཇི་ལྟར་སྒྲོགས། །༡།༢༨^གང”ཞེས་གསུངས་པ་བསྟན་པའོ། །

[5] དེ་ལ་བྷཱ་མ་ཧས་སྙན་ངག་རྒྱན་དུ། འདི་ལྟར། “སྒྲ་དང་དོན་དང་ཚིག་སྡུད་ནི། །འཁྲུགས་མིན་མཉན་འོས་རྒྱ་ཆེའི་དོན། །དབུགས་དབྱུང་བཅས་ཤིང་ལྷུག་ལྡན་པའི། །ལེགས་པར་སྦྱར་བ་བརྗོད་པར་འདོད། །༡།༢༥”ཞེས་དང་། ཡང་།“དེ་ལ་འདྲེན་པས་རང་ཉིད་ཀྱི། །སྤྱོད་ཚུལ་བྱུང་བ་རྗོད་བྱེད་ཅིང་། །ཁ་སྒོ་དང་ནི་གཞན་སྒོ་ཡིས། །དུས་སུ་འབྱུང་འགྱུར་དོན་ཡང་སྟོན། །༡།༢༦”ཞེས་འབྱུང་བ་སྟོན་པའོ། །

[6] དེ་ཡང་བྷཱ་མ་ཧ་ཡིས། སྙན་ངག་རྒྱན་དུ།“སྙན་དངགས་པ་ཡི་དགོངས་བྱས་པའི།།བསྟན་པ་འགའ་ཡིས་མཚན་པ་དང་།།བུ་མོ་འཕྲོག་དང་གཡུལ་དང་ནི།།བསླུ་དང་དར་བ་དག་དང་ལྡན།༡།༢༧།”ཞེས་གསུངས་པ་སྟོན་པའོ། །

[7] ཡིད་བརྟན་ལྡན་པའམ་(ཤོང་འགྱུར། ཤ)ཡང་ན་ཡིད་རྟོན་ཅན་(དཔག་ཊིག །ཤ༡༧ན༤)ཞེས་འབྱུང་བ་ནི། དོན་ལ་ཨཱ་ཤྭཱ་ས་ཞེས་པ་སྟེ། འགྱུར་རྙིང་དུ། ཡིད་བརྟན་ལྡན་པའམ་ཡིད་རྟོན་ཅན་ཞེས་བསྒྱུར་ཡོད་ཅིང་། ཕྱི་འགྱུར་ཁག་ཏུ་དབུགས་མཚམས་བཅས་པ་ཞེས་འབྱུང་བ་དེ་ཡིན་ཏེ། དོན་ལ་དབུགས་དབྱུང་བཅས་པའམ་དབུགས་དབྱུང་ཅན་ཞེས་ཀྱང་འགྲིག་པར་སྣང་། ལེའུ་ཡི་མིང་དུ་སྙན་ངག་པས་སྤྱོད་པའི་བརྡ་ཁྱད་ཡིན་ཏེ། ཁ་ཅིག་ཏུ་དཔལ་ཞེས་འབྱུང་བ་དང་། ཁ་ཅིག་ཏུ་ཡལ་འདབ་ཅེས་འབྱུང་བ་ལྟ་བུའོ། ། རྒྱ་དཔེ་འགར་ཨུཙྪྭས་ཞེས་ཀྱང་འབྱུང་།

 

དཔྱད་གཞིའི་རྒྱུ་ཆ།

---

1.     སྙན་དངགས་མེ་ལོང་གི་གཞུང་ཤོངས་འགྱུར། དཔང་ལོའི་འགྱུར་ཁྱད་མཆན་དུ་བཀོད་པ། (དབུ་མེད་བྲིས་མ) ༥ཐིག་ལྡེབས་༡༤༦ཅན།

2.     སྙན་ངག་མེ་ལོང་གི་རྒྱ་ཆེར་འགྲེལ་བ་གཞུང་དོན་གསལ་བ། (དབུ་མེད་བྲིས་མ) ༨ཐིག་ལྡེབས་༢༨ཅན། 

3.     རཏྣ་ཤྲཱིའི་རྒྱ་འགྲེལ། (དབྱུག་པ་ཅན་དང་རཏྣ་ཤྲཱི་ཛྙཱན སརིཏ་པར་མ) ༢༠༡༨།

4.    འབྲུག་ཁམས་སྤྲུལ་བསྟན་འཛིན་ཆོས་ཀྱི་ཉི་མ། རྒྱན་གྱི་བསྟན་བཅོས་མེ་ལོང་མའི་འགྲེལ་བ་པཎ་ཆེན་བླ་མའི་གསུང་བཞིན་བཀྲལ་བ་དབྱངས་ཅན་ངག་གི་རོལ་མཚོ། ཝཱ་རཱ་ཎ་སཱི། བཀའ་བརྒྱུད་ཉམ་སྐྱོང་ཚོགས་པ། ༢༠༢༡། 

5.     ཌོ༠ རྡོ་རྗེ་སྐྱབས། དཔལ་བྷཱ་མ་ཧས་མཛད་པའི་སྙན་ངག་རྒྱན་བཞུགས་སོ། ། ཁྀས་ཀ ༢༠༢༥།

6.     त्रिपाठी, रूपनारायण,  सम्पा. श्रीभामहाचार्येण विरचितः काव्यालङ्कार. जयपुरः हंसा प्रकाशन, २०१८.

7.     Naganath Sastry, P. V.,  ed. Kāvyālaṅkāra of Bhāmaha. Delhi: Motilal Banarasidass, 1991.

8.    Sankara Rama Sastri, C., ed. Kāvyālaṅkāra of Bhāmaha (श्रीभामहाप्रणीतः काव्यालंकारः). Madras: The Sri Balamanorama Press, 1956.