མེ་ལོང་མར་འབྱུང་བའི་གཏམ་དང་བརྗོད་པའི་ཐད་ཀྱི་ཕྱོགས་སྔ་ཕྱི་གཉིས་དཀྱུས་གཅིག་ཏུ་བཀོད་པ།

མེ་ལོང་མའི་གཏམ་དང་བརྗོད་པའི་ཐད་ཀྱི་ཕྱོགས་སྔ་ཕྱི་དཀྱུས་གཅིག་ཏུ་བཀོད་པ།

 

རྐང་པ་མེད་པའི་ཚིག་རྒྱུན་ནི།།

ལྷུག་པ་བརྗོད་པ་དག་དང་གཏམ།།

ཞེས་པ་དེ་ཡི་རབ་དབྱེ་གཉིས།།

དེ་ལ་འདྲེན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནི།།

^{བྷཱ་མ་ཧ་ན་རེ}

(སྒྲ་དང་དོན་དང་ཚིག་སྡུད་ནི། །

འཁྲུགས་མིན་མཉན་འོས་རྒྱ་ཆེའི་དོན། །
དབུགས་དབྱུང་བཅས་ཤིང་ལྷུག་ལྡན་པའི། །
ལེགས་པར་སྦྱར་བ་བརྗོད་པར་འདོད།།^༡།༢༥

དེ་ལ་འདྲེན་པས་རང་ཉིད་ཀྱི། །
སྤྱོད་ཚུལ་བྱུང་བ་རྗོད་བྱེད་ཅིང་། །
ཁ་སྒོ་དང་ནི་གཞན་སྒོ་ཡིས། །
དུས་སུ་འབྱུང་འགྱུར་དོན་ཡང་སྟོན། །^༡།༢༦)

བརྗོད་པར་བྱ་བ་བརྗོད་པ་ལོ།།

^{བྷཱ་མ་ཧ་ན་རེ}

(དེར་ནི་གཞན་རྣམས་བདག་སྤྱོད་པ། །
བརྗོད་པ་ཡིན་གྱི་འདྲེན་པས་མིན། །^{༡།༢༩ཀཁ}
ཁ་སྒོ་གཞན་སྒོ་མི་ལྡན་ཞིང་། །
དབུགས་དབྱུང་ཅན་ནི་མ་ཡིན་ཡང་། །
ལེགས་སྦྱར་དེ་མིན་^[1]གཏམ་དུ་འདོད། །^{༡།༢༨ཀཁག})

གཞན་ནི་འདྲེན་པའམ་གཞན་གྱིས་ཀྱང་།།

^{བྷཱ་མ་ཧ་ན་རེ}

(རིགས་བཙུན་པ་ཡི་སྐྱེ་བོ་ཡིས། །
རང་གི་ཡོན་ཏན་ཇི་ལྟར་སྒྲོགས། །^{༡།༢༩གང})

རང་གི་ཡོན་ཏན་བསྒྲགས་སྐྱོན་འདིར།།

ཡང་དག་དོན་བསྔགས་ཕྱིར་ཡོད་མིན།།

 

འོན་ཀྱང་ངེས་པ་མ་མཐོང་སྟེ།།

དེར་ཡང་གཞན་གྱིས་བརྗོད་པའི་ཕྱིར།།

གཞན་གྱིས་བརྗོད་དམ་རང་གིས་ཞེས།།

དབྱེ་བའི་རྒྱུ་ནི་ཅི་ཞིག་ཡོད།།

^{བྷཱ་མ་ཧ་ན་རེ}

(ཁ་སྒོ་གཞན་སྒོ་མི་ལྡན་ཞིང་། །

དབུགས་དབྱུང་ཅན་ནི་མ་ཡིན་ཡང་། །
ལེགས་སྦྱར་དེ་མིན་གཏམ་དུ་འདོད། །
ཟུར་ཆག་ལྡན་པ་དེ་བཞིན་ནོ། །^༡།༢༨)

གལ་ཏེ་སྒོ་དང་གཞན་སྒོ་དང་།།
ཡིད་བརྟན་ལྡན་ཉིད་བརྗོད་པ་ནི།།
ཐ་དད་པ་ཡི་རྟགས་ཡིན་ན།།
ཞར་གྱིས་གཏམ་རྣམས་དག་ལ་ཡང་།།

 

འཕགས་པ་སོགས་བཞིན་སྒོ་དང་ནི།།

གཞན་གྱི་སྒོ་དག་ཅིས་མི་འཇུག།།

ལམ་བྷ་སོགས་[སམ]ཨ[ཨཱ]་ཤྭཱ་སའི།།

དབྱེ་བ་མཐོང་ཡང་དེ་ལས་ཅི།།

 

དེ་ཕྱིར་གཏམ་དང་བརྗོད་པ་ཞེས།།

མིང་གཉིས་དག་གིས་རིགས་གཅིག་མཚོན།།

ལྷག་མ་བརྗོད་པའི་རིགས་རྣམས་ཀྱང་།།

འདི་ཉིད་ནང་དུ་འདུས་པར་འགྱུར།།

 

^{བྷཱ་མ་ཧ་ན་རེ}

(སྙན་དངགས་པ་ཡི་དགོངས་བྱས་པའི། །

བསྟན་པ་འགའ་ཡིས་མཚན་པ་དང་། །

བུ་མོ་འཕྲོག་དང་གཡུལ་དང་ནི། །

བསླུ་དང་དར་བ་དག་དང་ལྡན། །^༡།༢༧) 

བུ་མོ་འཕྲོག་དང་གཡུལ་དང་ནི།།

བསླུ་དང་དར་བ་ལ་སོགས་པ།།

སརྒས་བཅིངས་པ་མཚུངས་པ་ཉིད།།

དེ་དག་ཁྱད་བྱེད་ཡོན་ཏན་མིན།།

 

སྙན་ངག་མཁན་གྱིས་བསམ་བྱས་རྟགས།།

གཞན་དུ་ཡང་ནི་སྐྱོན་མི་འགྱུར།།

འདོན་དོན་སྒྲུབ་ལ་སྒོ་རུ་ནི།།

མཁས་པ་རྣམས་ལ་ཅི་མི་འགྱུར། །”

 

དེའི་ཕྱིར། དབྱུག་པ་ཅན་གྱི་རང་ལུགས་ནི།

“དེ་ཕྱིར་གཏམ་དང་བརྗོད་པ་ཞེས།།

མིང་གཉིས་དག་གིས་རིགས་གཅིག་མཚོན།།

ལྷག་མ་བརྗོད་པའི་རིགས་རྣམས་ཀྱང་།།

འདི་ཉིད་ནང་དུ་འདུས་པར་འགྱུར།།”

ཞེས་བཞག་པའོ། ། 

 

གཞན་ཡང་། “ངག་གི་དབང་ཕྱུག་ནི་ལོའི་སྒྲ་འདིར་ཡང་སྦྲེལ་བར་བྱའོ་འཆད་དོ། །^[2]” ཞེས་དཔང་ཊིག་ཏུ་གསུངས་པ་དང། དེ་ཡང་ཁམས་འགྲེལ་དུ། “སློབ་དཔོན་ངག་གི་དབང་ཕྱུག་གྲགས་པས་ནི། འོག་ཏུ་འབྱུང་བའི་ལོའི་སྒྲ་འདིར་ཡང་སྦྲེལ་ཏེ་མིང་ཙམ་གྱིས་དབྱེ་བ་འདི་ཡང་གཞན་གྱི་འདོད་པར་བཞག་ནས། དཎྜིའི་རང་བཞེད་ལ་མིང་གི་དབྱེ་བ་ཙམ་དེ་ཡང་མི་འདོད་པའི་ལུགས་སུ་བཀྲལ།^[3]” ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་ན། སློབ་དཔོན་དབྱུག་པ་ཅན་གྱིས་གཏམ་དང་བརྗོད་པའི་མིང་ཙམ་གྱི་དབྱེ་བའང་མི་འདོད་པར་བཞེད་པའི་ལུགས་སོ། །

མཆན།

---

[1] དེ་མིན་ཞེས་པ། ལེགས་སྦྱར་དེ་མ་ཡིན་པ་སྟེ། སྐབས་འདིར་པྲཱཀྲྀཏ་(प्राकृत)རང་བཞིན་པའི་སྐད་ལ་གོ།

[2] སྙན་ངག་མེ་ལོང་གི་རྒྱ་ཆེར་འགྲེལ་བ་གཞུང་དོན་གསལ་བ། (དབུ་མེད་བྲིས་མ) ཤ༡༦ན

[3] འབྲུག་ཁམས་སྤྲུལ་བསྟན་འཛིན་ཆོས་ཀྱི་ཉི་མ། རྒྱན་གྱི་བསྟན་བཅོས་མེ་ལོང་མའི་འགྲེལ་བ་པཎ་ཆེན་བླ་མའི་གསུང་བཞིན་བཀྲལ་བ་དབྱངས་ཅན་ངག་གི་རོལ་མཚོ། ཝཱ་རཱ་ཎ་སཱི། བཀའ་བརྒྱུད་ཉམ་སྐྱོང་ཚོགས་པ། ༢༠༢༡། ཤ༦༨།

དཔྱད་གཞིའི་རྒྱུ་ཆ།

---

 

1.     སྙན་དངགས་མེ་ལོང་གི་གཞུང་ཤོངས་འགྱུར། དཔང་ལོའི་འགྱུར་ཁྱད་མཆན་དུ་བཀོད་པ། (དབུ་མེད་བྲིས་མ) ༨ཐིག་ལྡེབས་༢༨ཅན། 

2.     སྙན་ངག་མེ་ལོང་གི་རྒྱ་ཆེར་འགྲེལ་བ་གཞུང་དོན་གསལ་བ། (དབུ་མེད་བྲིས་མ) ༥ཐིག་ལྡེབས་༡༤༦ཅན།

3.     རཏྣ་ཤྲཱིའི་རྒྱ་འགྲེལ། (དབྱུག་པ་ཅན་དང་རཏྣ་ཤྲཱི་ཛྙཱན སརིཏ་པར་མ) ༢༠༡༨།

4.     འབྲུག་ཁམས་སྤྲུལ་བསྟན་འཛིན་ཆོས་ཀྱི་ཉི་མ། རྒྱན་གྱི་བསྟན་བཅོས་མེ་ལོང་མའི་འགྲེལ་བ་པཎ་ཆེན་བླ་མའི་གསུང་བཞིན་བཀྲལ་བ་དབྱངས་ཅན་ངག་གི་རོལ་མཚོ། ཝཱ་རཱ་ཎ་སཱི། བཀའ་བརྒྱུད་ཉམ་སྐྱོང་ཚོགས་པ། ༢༠༢༡། 

5.     ཌོ༠ རྡོ་རྗེ་སྐྱབས། དཔལ་བྷཱ་མ་ཧས་མཛད་པའི་སྙན་ངག་རྒྱན་བཞུགས་སོ། ། ཁྀས་ཀ ༢༠༢༥།

6.    त्रिपाठी, रूपनारायण,  सम्पा. श्रीभामहाचार्येण विरचितः काव्यालङ्कार. जयपुरः हंसा प्रकाशन, २०१८.

7.     Naganath Sastry, P. V.,  ed. Kāvyālaṅkāra of Bhāmaha. Delhi: Motilal Banarasidass, 1991.

8.  Sankara Rama Sastri, C., ed. Kāvyālaṅkāra of Bhāmaha (श्रीभामहाप्रणीतः काव्यालंकारः). Madras: The Sri Balamanorama Press, 1956.