རྐང་པ་མེད་པའི་ཚིག་རྒྱུན་ནི།།
ལྷུག་པ་བརྗོད་པ་དག་དང་གཏམ།།
ཞེས་པ་དེ་ཡི་རབ་དབྱེ་གཉིས།།
དེ་ལ་འདྲེན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནི།།
བྷཱ་མ་ཧ་ན་རེ
(སྒྲ་དང་དོན་དང་ཚིག་སྡུད་ནི། །
འཁྲུགས་མིན་མཉན་འོས་རྒྱ་ཆེའི་དོན། །
དབུགས་དབྱུང་བཅས་ཤིང་ལྷུག་ལྡན་པའི། །
ལེགས་པར་སྦྱར་བ་བརྗོད་པར་འདོད།།༡།༢༥
སྤྱོད་ཚུལ་བྱུང་བ་རྗོད་བྱེད་ཅིང་། །
ཁ་སྒོ་དང་ནི་གཞན་སྒོ་ཡིས། །
དུས་སུ་འབྱུང་འགྱུར་དོན་ཡང་སྟོན། །༡།༢༦)
བརྗོད་པར་བྱ་བ་བརྗོད་པ་ལོ།།
བྷཱ་མ་ཧ་ན་རེ
(དེར་ནི་གཞན་རྣམས་བདག་སྤྱོད་པ། །
བརྗོད་པ་ཡིན་གྱི་འདྲེན་པས་མིན། །༡།༢༩ཀཁ
ཁ་སྒོ་གཞན་སྒོ་མི་ལྡན་ཞིང་། །
དབུགས་དབྱུང་ཅན་ནི་མ་ཡིན་ཡང་། །
ལེགས་སྦྱར་དེ་མིན་[1]གཏམ་དུ་འདོད། །༡།༢༨ཀཁག)
གཞན་ནི་འདྲེན་པའམ་གཞན་གྱིས་ཀྱང་།།
བྷཱ་མ་ཧ་ན་རེ
(རིགས་བཙུན་པ་ཡི་སྐྱེ་བོ་ཡིས། །
རང་གི་ཡོན་ཏན་ཇི་ལྟར་སྒྲོགས། །༡།༢༩གང)
རང་གི་ཡོན་ཏན་བསྒྲགས་སྐྱོན་འདིར།།
ཡང་དག་དོན་བསྔགས་ཕྱིར་ཡོད་མིན།།
འོན་ཀྱང་ངེས་པ་མ་མཐོང་སྟེ།།
དེར་ཡང་གཞན་གྱིས་བརྗོད་པའི་ཕྱིར།།
གཞན་གྱིས་བརྗོད་དམ་རང་གིས་ཞེས།།
དབྱེ་བའི་རྒྱུ་ནི་ཅི་ཞིག་ཡོད།།
བྷཱ་མ་ཧ་ན་རེ
(ཁ་སྒོ་གཞན་སྒོ་མི་ལྡན་ཞིང་། །
དབུགས་དབྱུང་ཅན་ནི་མ་ཡིན་ཡང་། །ལེགས་སྦྱར་དེ་མིན་གཏམ་དུ་འདོད། །
ཟུར་ཆག་ལྡན་པ་དེ་བཞིན་ནོ། །༡།༢༨)
གལ་ཏེ་སྒོ་དང་གཞན་སྒོ་དང་།།
ཡིད་བརྟན་ལྡན་ཉིད་བརྗོད་པ་ནི།།
ཐ་དད་པ་ཡི་རྟགས་ཡིན་ན།།
ཞར་གྱིས་གཏམ་རྣམས་དག་ལ་ཡང་།།
འཕགས་པ་སོགས་བཞིན་སྒོ་དང་ནི།།
གཞན་གྱི་སྒོ་དག་ཅིས་མི་འཇུག།།
ལམ་བྷ་སོགས་[སམ]ཨ[ཨཱ]་ཤྭཱ་སའི།།
དབྱེ་བ་མཐོང་ཡང་དེ་ལས་ཅི།།
དེ་ཕྱིར་གཏམ་དང་བརྗོད་པ་ཞེས།།
མིང་གཉིས་དག་གིས་རིགས་གཅིག་མཚོན།།
ལྷག་མ་བརྗོད་པའི་རིགས་རྣམས་ཀྱང་།།
འདི་ཉིད་ནང་དུ་འདུས་པར་འགྱུར།།
བྷཱ་མ་ཧ་ན་རེ
(སྙན་དངགས་པ་ཡི་དགོངས་བྱས་པའི། །
བསྟན་པ་འགའ་ཡིས་མཚན་པ་དང་། །
བུ་མོ་འཕྲོག་དང་གཡུལ་དང་ནི། །
བུ་མོ་འཕྲོག་དང་གཡུལ་དང་ནི།།
བསླུ་དང་དར་བ་ལ་སོགས་པ།།
སརྒས་བཅིངས་པ་མཚུངས་པ་ཉིད།།
དེ་དག་ཁྱད་བྱེད་ཡོན་ཏན་མིན།།
སྙན་ངག་མཁན་གྱིས་བསམ་བྱས་རྟགས།།
གཞན་དུ་ཡང་ནི་སྐྱོན་མི་འགྱུར།།
འདོན་དོན་སྒྲུབ་ལ་སྒོ་རུ་ནི།།
མཁས་པ་རྣམས་ལ་ཅི་མི་འགྱུར། །”
དེའི་ཕྱིར། དབྱུག་པ་ཅན་གྱི་རང་ལུགས་ནི།
“དེ་ཕྱིར་གཏམ་དང་བརྗོད་པ་ཞེས།།
མིང་གཉིས་དག་གིས་རིགས་གཅིག་མཚོན།།
ལྷག་མ་བརྗོད་པའི་རིགས་རྣམས་ཀྱང་།།
འདི་ཉིད་ནང་དུ་འདུས་པར་འགྱུར།།”
ཞེས་བཞག་པའོ། །
གཞན་ཡང་། “ངག་གི་དབང་ཕྱུག་ནི་ལོའི་སྒྲ་འདིར་ཡང་སྦྲེལ་བར་བྱའོ་འཆད་དོ། །[2]” ཞེས་དཔང་ཊིག་ཏུ་གསུངས་པ་དང། དེ་ཡང་ཁམས་འགྲེལ་དུ། “སློབ་དཔོན་ངག་གི་དབང་ཕྱུག་གྲགས་པས་ནི། འོག་ཏུ་འབྱུང་བའི་ལོའི་སྒྲ་འདིར་ཡང་སྦྲེལ་ཏེ་མིང་ཙམ་གྱིས་དབྱེ་བ་འདི་ཡང་གཞན་གྱི་འདོད་པར་བཞག་ནས། དཎྜིའི་རང་བཞེད་ལ་མིང་གི་དབྱེ་བ་ཙམ་དེ་ཡང་མི་འདོད་པའི་ལུགས་སུ་བཀྲལ།[3]” ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་ན། སློབ་དཔོན་དབྱུག་པ་ཅན་གྱིས་གཏམ་དང་བརྗོད་པའི་མིང་ཙམ་གྱི་དབྱེ་བའང་མི་འདོད་པར་བཞེད་པའི་ལུགས་སོ། །
མཆན།
[1] དེ་མིན་ཞེས་པ། ལེགས་སྦྱར་དེ་མ་ཡིན་པ་སྟེ། སྐབས་འདིར་པྲཱཀྲྀཏ་(प्राकृत)རང་བཞིན་པའི་སྐད་ལ་གོ།
[2] སྙན་ངག་མེ་ལོང་གི་རྒྱ་ཆེར་འགྲེལ་བ་གཞུང་དོན་གསལ་བ། (དབུ་མེད་བྲིས་མ) ཤ༡༦ན
[3] འབྲུག་ཁམས་སྤྲུལ་བསྟན་འཛིན་ཆོས་ཀྱི་ཉི་མ། རྒྱན་གྱི་བསྟན་བཅོས་མེ་ལོང་མའི་འགྲེལ་བ་པཎ་ཆེན་བླ་མའི་གསུང་བཞིན་བཀྲལ་བ་དབྱངས་ཅན་ངག་གི་རོལ་མཚོ། ཝཱ་རཱ་ཎ་སཱི། བཀའ་བརྒྱུད་ཉམ་སྐྱོང་ཚོགས་པ། ༢༠༢༡། ཤ༦༨།
དཔྱད་གཞིའི་རྒྱུ་ཆ།
1. སྙན་དངགས་མེ་ལོང་གི་གཞུང་ཤོངས་འགྱུར། དཔང་ལོའི་འགྱུར་ཁྱད་མཆན་དུ་བཀོད་པ། (དབུ་མེད་བྲིས་མ) ༨ཐིག་ལྡེབས་༢༨ཅན།
2. སྙན་ངག་མེ་ལོང་གི་རྒྱ་ཆེར་འགྲེལ་བ་གཞུང་དོན་གསལ་བ། (དབུ་མེད་བྲིས་མ) ༥ཐིག་ལྡེབས་༡༤༦ཅན།
3. རཏྣ་ཤྲཱིའི་རྒྱ་འགྲེལ། (དབྱུག་པ་ཅན་དང་རཏྣ་ཤྲཱི་ཛྙཱན སརིཏ་པར་མ) ༢༠༡༨།
4. འབྲུག་ཁམས་སྤྲུལ་བསྟན་འཛིན་ཆོས་ཀྱི་ཉི་མ། རྒྱན་གྱི་བསྟན་བཅོས་མེ་ལོང་མའི་འགྲེལ་བ་པཎ་ཆེན་བླ་མའི་གསུང་བཞིན་བཀྲལ་བ་དབྱངས་ཅན་ངག་གི་རོལ་མཚོ། ཝཱ་རཱ་ཎ་སཱི། བཀའ་བརྒྱུད་ཉམ་སྐྱོང་ཚོགས་པ། ༢༠༢༡།
5. ཌོ༠ རྡོ་རྗེ་སྐྱབས། དཔལ་བྷཱ་མ་ཧས་མཛད་པའི་སྙན་ངག་རྒྱན་བཞུགས་སོ། ། ཁྀས་ཀ ༢༠༢༥།
6. त्रिपाठी, रूपनारायण, सम्पा. श्रीभामहाचार्येण विरचितः काव्यालङ्कार. जयपुरः हंसा प्रकाशन, २०१८.
7. Naganath Sastry, P. V., ed. Kāvyālaṅkāra of Bhāmaha. Delhi: Motilal Banarasidass, 1991.
8. Sankara Rama Sastri, C., ed. Kāvyālaṅkāra of Bhāmaha (श्रीभामहाप्रणीतः काव्यालंकारः). Madras: The Sri Balamanorama Press, 1956.
